W setną rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy zapraszamy na wyjątkowy przegląd „WAJDA: re-wizje” – cykl dziesięciu filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina. To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także ponowne spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują. Wydarzenie zainaugurowane będzie w 100. rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy. Wydarzenie w Kinie Pionier 1907 w Szczecinie zostanie zainaugurowane 19 marca, seansem filmu „Popiół i diament”.

Andrzej Wajda to jedyny polski twórca uhonorowany Oscarem za całokształt twórczości i zarazem jedna z najważniejszych postaci światowej kinematografii. Reżyser, scenarzysta, inscenizator teatralny, kierownik artystyczny legendarnego Zespołu Filmowego „X”, pedagog, działacz opozycji demokratycznej, dla którego kino stanowiło zobowiązanie artystyczne, obywatelskie i moralne.

Choć dziś bywa postrzegany jako twórca pomnikowy, należący do przeszłości, Wajda pozostaje reżyserem zaskakująco nowoczesnym. Jego filmy do dziś zachwycają narracyjnym mistrzostwem, dynamiką rytmu, malarską wrażliwością i intensywną metaforyką. Był demiurgiem planu filmowego – zawsze perfekcyjnie przygotowanym, pełnym energii i pasji, z ogromną czułością podchodzącym do aktorów i współpracowników. Odkrywał talenty, inspirował młodszych twórców i potrafił wydobywać maksimum możliwości z całych zespołów artystycznych.

Przegląd rozpocznie się w marcu, w miesiącu urodzin Reżysera a potrwa do grudnia. Mini-retrospektywa „WAJDA: re-wizje” ma na celu przywrócenie Wajdy jako twórcy aktualnego – nowoczesnego, młodzieńczego w ekspresji i niezwykle dynamicznego – reżysera, który zawsze trzymał rękę na pulsie współczesnej kultury i z niezwykłą przenikliwością opowiadał o młodych ludziach uwikłanych w historię, politykę i narodowe mity. Dobór filmów podkreśla różnorodność jego dorobku: obok arcydzieł powszechnie uznanych pojawiają się tytuły, które dziś szczególnie domagają się reinterpretacji a program przeglądu został ułożony w rytmie kalendarza – każdy miesiąc przynosi inny tytuł, korespondujący z porą roku, nastrojem i tematyką filmu. Cykl otwiera „Popiół i diament” (1958) – film szczególny: najważniejszy i najbardziej osobisty w dorobku Wajdy.

HARMONOGRAM POKAZÓW FILMÓW W KINIE PIONIER 1907 W SZCZECINIE:

19 MARCA – Popiół i diament (1958)

Ikona polskiej szkoły filmowej, film-symbol i punkt odniesienia dla całej twórczości Wajdy.

POPIÓŁ I DIAMENT / ASHES AND DIAMONDS (1958)

scenariusz/written by: Jerzy Andrzejewski, Andrzej Wajda wg powieści Andrzejewskiego / based on a novel by Jerzy Andrzejewski

zdjęcia/DOP: Jerzy Wójcik

opracowanie muzyczne/music arrangement: Filip Nowak,

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „Kadr” / Film Unit „Kadr”

obsada/cast: Zbigniew Cybulski, Ewa Krzyżewska, Wacław Zastrzeżyński, Adam Pawlikowski, Bogumił Kobiela

nagrody/awards: FIPRESCI Prize na MFF w Wenecji / Venice IFF

czas trwania/running time: 99’

Jeden z najsłynniejszych filmów kina polskiego. Historia młodego akowca rozdartego między obowiązkiem a pragnieniem normalnego życia, łączący romantyczny etos z dramatem „żołnierzy wyklętych”.

---

23 KWIETNIA – Wesele (1972)

Narodowy dramat i rozrachunek z polskością – idealny moment przed maturami.

WESELE / THE WEDDING (1972)

scenariusz/written by: Andrzej Kijowski wg dramatu Stanisława Wyspiańskiego / based on a play by Stanisław Wyspiański

zdjęcia/DOP: Witold Sobociński

muzyka/music: Stanisław Radwan

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „X” / Film Unit „X”

obsada/cast: Daniel Olbrychski, Ewa Ziętek, Andrzej Łapicki, Wojciech Pszoniak, Marek Walczewski, Franciszek Pieczka

nagrody/awards: Srebrna Muszla / Silver Shell na MFF w San Sebastián / San Sebastián IFF

czas trwania/running time: 102’

Olśniewająca plastycznie, dźwiękowo i narracyjnie adaptacja dramatu Wyspiańskiego, modernistyczne widowisko udowadniające uniwersalność polskich symboli i siłę rodzimego języka kina.

---

21 MAJA – Niewinni czarodzieje (1960)

Film o młodości, miłości i rytmie miasta – z wyraźnie majowym klimatem.

NIEWINNI CZARODZIEJE / INNOCENT SORCERERS (1960)

scenariusz/written by: Jerzy Skolimowski, Jerzy Andrzejewski

zdjęcia/DOP: Krzysztof Winiewicz

muzyka/music: Krzysztof Komeda

produkcja/produced by: Zespół Autorów Filmowych „Kadr” / Film Unit „Kadr”

obsada/cast: Tadeusz Łomnicki, Krystyna Stypułkowska, Roman Polański

czas trwania/running time: 84’

Lekki w formie, a poważny w treści portret młodych inteligentów Warszawy początku lat 60., świadectwo potrzeby autentyczności w świecie póz i jedno z kluczowych ogniw polskiej Nowej Fali.

---

18 CZERWCA – Człowiek z marmuru (1977)

Jedno z najważniejszych dzieł kina zaangażowanego, aktualne i dziś.

CZŁOWIEK Z MARMURU / MAN OF MARBLE (1977)

scenariusz/written by: Aleksander Ścibor-Rylski

zdjęcia/DOP: Edward Kłosiński

muzyka/music: Andrzej Korzyński

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „X” / Film Unit „X”

obsada/cast: Krystyna Janda, Jerzy Radziwiłowicz, Tadeusz Łomnicki

nagrody/awards: FIPRESCI Prize na MFF w Cannes / Cannes IFF

czas trwania/running time: 153’

Demaskatorska podróż przez archiwa i pamięć stalinowskiej Polski, obraz propagandy niszczącej jednostkę i jeden z najważniejszych filmowych portretów systemowego zniewolenia.

---

W kolejnych miesiącach zostaną zaprezentowane, a dokładne daty pokazów podamy wkrótce:

LIPIEC – Brzezina (1970)

Kameralna opowieść o życiu, śmierci i naturze.

BRZEZINA / BIRCH WOOD (1970)

scenariusz/written by: Andrzej Wajda wg opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza / based on a short story by Jarosław Iwaszkiewicz

zdjęcia/DOP: Zygmunt Samosiuk

muzyka/music: Andrzej Korzyński

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „Tor” / Film Unit „Tor”, TVP

obsada/cast: Daniel Olbrychski, Olgierd Łukaszewicz, Emilia Krakowska

czas trwania/running time: 99’

Zmysłowa, a zarazem pełna malarskich symboli opowieść o życiu i śmierci, egzystencjalna konfrontacja afirmacji istnienia z pogrążeniem w żałobie, odsłaniająca uniwersalne prawdy o ludzkiej naturze.

SIERPIEŃ – Kronika wypadków miłosnych (1985)

Historia miłości rozgrywająca się w przededniu wojny – pożegnanie pewnej epoki.

KRONIKA WYPADKÓW MIŁOSNYCH / CHRONICLE OF LOVE ACCIDENTS (1985)

scenariusz/written by: Tadeusz Konwicki wg. własnej powieści / based on his own novel

zdjęcia/DOP: Edward Kłosiński

muzyka/music: Wojciech Kilar

produkcja/produced by: Zespół Filmowy / Film Unit „Perspektywa”

obsada/cast: Paulina Młynarska, Piotr Wawrzyńczak, Joanna Szczepkowska, Leonard Pietraszak

czas trwania/running time: 114’

Miłosna opowieść rozgrywająca się w ostatnich chwilach przed wojną na Wileńszczyźnie, barwny portret wielokulturowej II Rzeczypospolitej i pełna nostalgii wizja świata odchodzącego bezpowrotnie w przeszłość. Powrót Andrzeja Wajdy i Tadeusza Konwickiego do czasów dzieciństwa.

WRZESIEŃ – Krajobraz po bitwie (1970)

Miłość w cieniu wojny, który nie znika wraz z końcem walk.

KRAJOBRAZ PO BITWIE / LANDSCAPE AFTER THE BATTLE (1970)

scenariusz/written by: Andrzej Brzozowski, Andrzej Wajda wg opowiadania Tadeusza Borowskiego / based on a short story by Tadeusz Borowski

zdjęcia/DOP: Zygmunt Samosiuk

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „Wektor” / Film Unit „Wektor”

obsada/cast: Daniel Olbrychski, Stanisława Celińska, Tadeusz Janczar

nagrody/awards: Golden Globe na MFF w Mediolanie / Milan IFF

czas trwania/running time: 101’

Poetycka refleksja nad traumą ocalałych z obozu, przejmujące studium zniszczonej psychiki i miłości skażonej doświadczeniem śmierci.

PAŹDZIERNIK – Bez znieczulenia (1978)

Stale aktualny film o opresji, polityce i osobistym rozpadzie.

BEZ ZNIECZULENIA / ROUGH TREATMENT (1978)

scenariusz/written by: Agnieszka Holland, Andrzej Wajda

zdjęcia/DOP: Edward Kłosiński

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „X” / Film Unit „X”

obsada/cast: Zbigniew Zapasiewicz, Ewa Dałkowska, Andrzej Seweryn, Krystyna Janda

nagrody/awards: Złote Lwy / Golden Lions na FPFF w Gdańsku, Jury Prize na MFF w Cannes / Cannes IFF

czas trwania/running time: 125’

Przejmująca diagnoza społeczeństwa końca lat 70., portret człowieka osaczonego przez system i własne słabości, jedna z najbardziej przenikliwych analiz moralnego kryzysu w polskim kinie.

LISTOPAD – Ziemia obiecana (1974)

Monumentalne dzieło o narodzinach kapitalizmu i cenie sukcesu.

ZIEMIA OBIECANA / THE PROMISED LAND (1974)

scenariusz/written by: Andrzej Wajda wg powieści Władysława Reymonta / based on a novel by Władysław Reymont

zdjęcia/DOP: Witold Sobociński, Edward Kłosiński, Wacław Dybowski, muzyka/music Wojciech Kilar, produkcja/produced by: Zespół Filmowy „X” / Film Unit „X”

obsada/cast: Daniel Olbrychski, Wojciech Pszoniak, Andrzej Seweryn, Anna Nehrebecka, Kalina Jędrusik

nagrody/awards: Złote Lwy / Golden Lions na FPFF w Gdańsku, Grand Prix na MFF w Moskwie, Valladolid i Kartagenie / Moscow, Valladolid and Cartagena IFFs, nominacja do Oscara /nomination to Academy Award for Best Foreign Language Film

czas trwania/running time: 179’

Brawurowa wizja rodzącego się kapitalizmu i bezwzględnej gry interesów w XIX-wiecznej Łodzi, a zarazem monumentalne dzieło o narodzinach nowoczesności i cenie, jaką płacą za nią ludzie.

GRUDZIEŃ – Wszystko na sprzedaż (1968)

Autotematyczny, zimowy film o stracie i pamięci w przededniu 60. rocznicy śmierci Zbyszka Cybulskiego.

WSZYSTKO NA SPRZEDAŻ / EVERYTHING FOR SALE (1968)

scenariusz/written by: Andrzej Wajda

zdjęcia/DOP: Witold Sobociński

muzyka/music: Andrzej Korzyński

produkcja/produced by: Zespół Filmowy „Kamera” / Film Unit „Kamera”

obsada/cast: Andrzej Łapicki, Beata Tyszkiewicz, Elżbieta Czyżewska, Daniel Olbrychski

nagrody/awards: Syrenka Warszawska / Warsaw Mermaid na MFF w Łagowie

czas trwania/running time: 94’

Autotematyczne spojrzenie na środowisko filmowe, intymny hołd dla Zbigniewa Cybulskiego i osobista opowieść o utracie, pamięci i mitologii kina.