FESTIWAL FILMÓW AFRYKAŃSKICH AFRYKAMERA
Dwadzieścia lat temu AfryKamera wprowadziła polską widownię w świat kina afrykańskiego, różnorodności oraz historii kontynentu i diaspory afrykańskiej. Dzisiaj kontynuuje swoje dzieło łącząc film, muzykę i sztukę oraz skupiając wokół siebie osoby twórcze afrykańskiego pochodzenia, które mieszkają w Polsce. Replika 20. Festiwal Filmów Afrykańskich AfryKamera odbędzie się w Kino Pionier 1907 w Szczecinie w dniach 24-29 kwietnia 2026 roku.
Świętując dwie dekady historii festiwalu organizatorzy przyglądają się naszej roli w budowaniu przyszłości. I dlatego tegoroczną, jubileuszowa edycja AfryKamery obchodzona jest w duchu Sankofa. Sankofa – z języka Akan, w dialekcie Twi – można przetłumaczyć na odzyskać lub odnaleźć. Sankofa symbolicznie przedstawiana jest w kształcie serca lub jako ptak ze stopami skierowanymi do przodu i głową odwróconą do tyłu, z jajem w dziobie. Symboliczne przedstawienie tradycyjnej mądrości ludzi Akan nazywane jest Adinkra. Ze względu na swoje znaczenie i symbolikę Sankofa jest powiązana z przysłowiem w dialekcie Twi: „Se no were fi na wosankofa a yenkyi”, co oznacza: „Nie ma nic złego w powrocie po to, o czym się zapomniało”.
Podczas XX edycji festiwalu organizatorzy wydarzenia podjęli próbę wyobrażenia i zinterpretowania na nowo przeszłości w sposób, który pozwoli na podjęcie działań w kierunku budowania lepszej przyszłości. Jak piszą organizatorzy: „Chcemy was zaprosić do udziału w podróży w czasie i przestrzeni, do powrotu do tego, co zapomniane, przemilczane czy skradzione, aby to odzyskać, zrozumieć i ponownie z tego zaczerpnąć. Przyszłość Afryki tworzymy w historiach, jakie o niej opowiadamy. Sankofa jest głęboką myślą i odważnym aktem w kierunku afrykańskich korzeni, które są archiwum; żywią nas i wymagają od nas wzięcia odpowiedzialności za przyszłość, której nie zmienimy bez zrekonstruowania przeszłości. Wracamy, by iść dalej”.
Harmonogram pokazów:
24 kwietnia (piątek), godz. 19:30
LEGENDA KRÓLOWEJ WAGABUNDY Z LAGOS
THE LEGEND OF THE VAGABOND QUEEN OF LAGOS
reż. Agbajowo Collective, thriller, Nigeria/Niemcy/RPA 2024, 101’
Jawu, samotna matka, która mieszka wraz z synem w pływającej społeczności-slumie w Lagos, znanej tu jako „Agbojedo” (nazwa fikcyjna, odpowiada istniejącej dzielnicy Otodo Gbame). Jawu marzy o lepszym życiu, jednak codzienność to walka o przeżycie — sprzedaje „swallows” (smażone placki z fufu) oraz żyje na skraju prawa. Pewnego dnia Jawu przypadkiem trafia na skorumpowanego polityka, który ukrywa torbę pieniędzy. Pieniądze miały posłużyć opłaceniu przymusowej wyprowadzki mieszkańców jej społeczności, aby wybudować luksusowe apartamentowce. W miarę rozwoju wydarzeń, Jawu przemienia się — ze zmagającej się samotnej matki w liderkę ogniska oporu całej wspólnoty, która musi stawić czoła nie tylko korupcji i bogatym deweloperom, ale także własnym lękom i przeszłości.
Film wyprodukowany przy udziale Slums Dwellers International został zrealizowany oddolnie przez mieszkańców Otodo Gbame.
Festiwale: Toronto 2024
25 kwietnia (sobota), godz. 19:30
TIMPI TAMPA
reż. Adama Bineta Sow, dramat/komedia, Senegal/Francja 2024, 83’
Khalilou to młody student, którego matka zachorowała na raka w związku z zabiegami depigmentacji, które mają na celu rozjaśnić skórę. Po tym doświadczeniu, w wyrazie protestu i niezgody, postanawia potępić niebezpieczne kanony piękna. W tym celu przebiera się za Leilę i bierze udział w konkursie „Miss Studentek” – konkursie, w którym dominują kobiety o jasnej karnacji. Chce w ten sposób pozwolić zaistnieć młodym kobietom o ciemnej karnacji. Film z humorem porusza tematykę poczucia własnej wartości, tożsamości i walki z uprzedzeniami.
Festiwale: Toronto 2025, FESPACO 2025
26 kwietnia (niedziela), godz. 19:30
CHARTUM
KHARTOUM
reż. Anas Saeed, Rawia Alhag, Ibrahim Snoopy Ahmad, Timeea Mohamed Ahmed, Philip Cox, dokumentalny, Sudan/Wielka Brytania/Niemcy/Katar 2025, 80’
Z metropolii Chartumu pochodzi pięć postaci: urzędnik państwowy, uliczna sprzedawczyni herbaty, wolontariusz komitetu oporu i dwóch uliczników, którzy poszukują wolności. Ich losy w nieoczekiwany sposób splatają się poprzez animowane sny, rewolucje uliczne i wojnę domową. Pomimo tak dramatycznego tła, „Chartum” jest również pięknym, wzruszającym listem miłosnym, napisanym przez sudańskich filmowców zarówno do ich kraju, Sudanu, jak i do oblężonej metropolii: Chartumu.
Festiwale: Sundance 2025, Berlinale 2025
27 kwietnia (poniedziałek), godz. 19:30
CMENTARZ KINA
AU CIMETIERE DE LA PELICULE
reż. Thiero Souleymane Diallo, dokumentalny, Francja/Gwinea 2023, 96’
Dokument Thierno Souleymane Diallo zabiera widza w podróż śladami dawnej – i niemal zapomnianej – historii kina w Gwinei. To osobista wyprawa przez opuszczone kina, zaniedbane archiwa filmowe, a także zabytkowe miejsca związane z projekcją i produkcją filmów. Celem jest odnalezienie kopii filmu „Mouramani” (1953) – uważanego za jeden z pierwszych filmów wyreżyserowanych przez afrykańskiego reżysera francuskojęzycznego, Mamadou Touré. Dzieło Diallo doskonale miesza porażające zdjęcia, absurdystyczny humor z momentami zadumy na przeszłością i przyszłością kina nie tylko w Afryce, ale na całym świecie.
Festiwale: Berlinale 2023 – sekcja Panorama: Nagroda Publiczności
28 kwietnia (wtorek), godz. 19:30
DIYA: CENA KRWI
DIYA
reż. Achille Renaimou Ronaimou, dramat/kryminalny, Czad/Niemcy/Francja 2024, 96’
Dane, kierowca pracujący dla humanitarnej organizacji pozarządowej w N’Djamenie, prowadzi spokojne życie wraz ze swoją młodą żoną Delphine, która spodziewa się dziecka. Aż do dnia, w którym potrąca Younousa, 9-letniego chłopca wracającego ze szkoły. Zabiera chłopca do szpitala, a kiedy następnego dnia wraca, aby sprawdzić jest stan zdrowia, odkrywa, że dziecko nie żyje.Rodzice Younousa żądają pięciu milionów franków CFA za śmierć syna. Kwota ta stanowi “”diyę””, czyli cenę krwi. Dane musi ją zapłacić, bo w przeciwnym razie w akcie zemsty zostanie zabity członek jego rodziny.
Festiwale: Toronto 2025, FESPACO 2025
29 kwietnia (środa), godz. 18:30 w ramach Dyskusyjnego Klubu Filmowego
NASIONA
SEEDS
reż. Brittany Shyne, dokumentalny, USA 2025, 125’
Film, poprzez historię trzech pokoleń czarnych rolników film kreuje zbiorowy i intymny portret współczesnego rolnictwa. To poruszająca eksploracja życia i zmagań rolników, a także kruchości dziedzictwa i własności ziemi. Film z niezwykłą intymnością dokumentuje ich codzienne życie – zbiór bawełny, pogoń za krowami, radzenie sobie z zepsutymi maszynami i niepewnością finansową. Kamera chłonie proste chwile — rozmowy przez okna samochodu, smakowanie cukierków z torebki babci. Dokumentuje momenty ciepła, radości i spełnienia, zamieniając je w przejmujące migawki z życia, które oddają cześć więzi rodzin z ziemią i ze sobą nawzajem.
SKRÓCONA LISTA KANDYDATÓW DO OSCARA 2026
Festiwale: Sundance 2025 (Nagroda Jury); Inne: MFF Seattle 2025 (Najlepszy Film), MFF San Francisco 2025 (Najlepszy Dokument)
